UEFA Avrupa Ligi finali, 20 Mayıs 2026’da Beşiktaş Park Stadı’nda oynanacak. Bu vesileyle İstanbul’da daha önce yapılan finallere bakalım. İçlerinde tarihe geçen karşılaşmalar, tanıdık simalar ve ilginç hikayeler var.
MİTHAT KORAY
İstanbul, 20 Mayıs 2026’da önemli bir futbol randevusuna ev sahipliği yapacak. UEFA Avrupa Ligi finali Beşiktaş Park Stadı’nda oynanacak. Yazı hazırlandığı esnada finalistler henüz belli değildi ancak bir gerçek var ki dev maçta bir Türk takımı olmayacak. Bu karşılaşma vesilesiyle sizleri İstanbul’da daha önce yapılan finallere götüreceğiz. İçlerinde tarihe geçen karşılaşmalar, tanıdık simalar ve ilginç hikayeler var.
Türkiye 1967 yılında, futbol tarihinde ilk kez büyük bir resmi turnuvaya ev sahipliği yaptı. 18 yaş altı takımların katıldığı 20. Avrupa Gençler Futbol Şampiyonası’nda 16 takım, ülkemizin 8 şehrinde mücadele etti. Maçlar; Eskişehir, Ankara, İzmir, Bolu, Bursa, Manisa, Konya ve elbette İstanbul’da oynandı. Şampiyonanın üçüncülük ve final maçlarının adresi Mithatpaşa Stadı ya da daha çok kullanılan adıyla İnönü Stadı’ydı. Genç Milli Takımımız ile Fransa arasındaki üçüncülük karşılaşması 1-1 sona erdi. Statü gereği kazananı kura belirleyecekti. Şans bize güldü. Bu turnuva esnasında İstanbul Teknik Üniversitesi televizyonu tarafından canlı yayınlar yapıldı. Şampiyonluğu, finalde İngiltere’yi 1-0 mağlup eden Sovyetler Birliği kazandı.
Taçlar ayakla kullanıldı
1993’te Türkiye’de düzenlenen U16 Avrupa Şampiyonası’nda İstanbul, bazı grup maçlarının yanında iki çeyrek final maçına, yarı finallere, üçüncülük karşılamasına ve final mücadelesine ev sahipliği yaptı. Türkiye, şampiyonaya grup karşılaşmaları sonunda erken veda etti. İnönü Stadı’ndaki finalde ise İtalya ile Polonya karşı karşıya geldi. Maçı 1-0 kazanan Polonya mutlu sona ulaştı. Şampiyon takımın oyuncularından Miroslaw Szymkowiak, ilerleyen yıllarda Trabzonspor formasıyla yine İnönü Stadı’na çıktı. Finalde kaybeden İtalya’nın kadrosunda yer alan iki isim ise dünya futboluna damga vurdu. Bu futbolcular kaleci Gianluigi Buffon ile Francesco Totti’ydi. 1993’teki U16 Avrupa Futbol Şampiyonası’nın en ilginç özelliklerinden biri taç atışlarının ayakla kullanıldığı ilk resmi organizasyon olmasıydı. Bu uygulama daha sonra rafa kaldırıldı.
Unutulmaz final
2005 Şampiyonlar Ligi finalinin adresi İstanbul’daki Atatürk Olimpiyat Stadı oldu. Sahada dünya futbolunun iki devi, Liverpool ve Milan vardı. Henüz 52. saniyede Milan’ın golü geldi. İtalyan ekibi ilk yarıyı 3-0 önde tamamladı. İtalyanlar şampiyonluk şarkıları söylüyordu. İkinci yarıyla birlikte tablo tamamen değişti. Liverpool coşmuş dakikalar 60’ı gösterdiğinde skor 3-3 olmuştu. İspanyol teknik adam Rafael Benitez’in öğrencileri futbol tarihinin en unutulmaz geri dönüşlerinden birini gerçekleştirmişti. 90 dakika beraberlikle bitti. Uzatmalarda da eşitlik bozulmayınca penaltı vuruşlarına geçildi. Liverpool penaltılarda kaleci Dudek’in harika performansıyla rakibine üstünlük sağladı ve Avrupa’nın kulüpler düzeyinde en prestijli kupasını havaya kaldırdı. Ertesi gün yazılı basının manşeti ortaktı: “Bir İstanbul Masalı”.
Bu kez adres Anadolu Yakası’ydı
2009 yılında İstanbul bu kez de UEFA Kupası finalinin ev sahibiydi. Stat olarak Fenerbahçe Şükrü Saracoğlu Stadı seçilmişti. Böylelikle Anadolu Yakası ilk kez büyük bir organizasyona kucak açıyordu. Finali oynayacak takımlar Ukrayna temsilcisi Shakhtar Donetsk ile Alman ekibi Werder Bremen’di. Shakhtar Donetsk’in Rumen teknik direktörü Mircea Lucescu Galatasaray ve Beşiktaş’ta şampiyonluk yaşamıştı. Werder Bremen’in en önemli oyuncusu Türk asıllı Mesut Özil’di. Normal süresi 1-1 sona eren maçı uzatmalar sonunda 2-1 Shakhtar Donetsk kazandı. Böylelikle Mircea Lucescu, Türkiye’de yeni bir şampiyonluğa imza attı.
Fransa’nın zaferi
Türkiye 2013’te tarihinin en büyük futbol organizasyonunu gerçekleştirirken İstanbul da bunun en önemli parçalarındandı. Daha önce UEFA turnuvalarını düzenleyen ülkemiz, bu kez FIFA U20 Dünya Kupası’nın ev sahibiydi. Yedi şehirde karşılaşmaların yapıldığı organizasyonun final maçı İstanbul’da, o dönemki ismiyle Ali Sami Yen Spor Kompleksi Türk Telekom Arena’da Fransa ile Uruguay arasında oynandı. Normal süresi ile uzatmaları 0-0 biten karşılaşma sonrası yapılan penaltı vuruşlarında Uruguay’a 4-1 üstünlük sağlayan Fransa, U20 Dünya Kupası’nı kazandı. Paul Pogba turnuvanın en değerli oyuncusu oldu.
Liverpool yine penaltılarla sevindi
2019’da UEFA Süper Kupa mücadelesinin adresi de İstanbul’du. Beşiktaş’ın stadı Vodafone Park’taki maç iki İngiliz takımı Liverpool ile Chlesea’yi karşı karşıya getirdi. Liverpool, 2018-2019 Şampiyonlar Ligi şampiyonu unvanıyla sahadaydı. Chelsea ise UEFA Avrupa Ligi’ni kazanan takım olarak İstanbul’a geldi. Karşılaşmanın normal süresi 1-1 bitti ve bir İstanbul geleneği haline gelen uzatmalara gidildi. Bu bölüm de 2-2 sone erince penaltılara geçildi ve Liverpool 14 yıl aradan sonra bir kez daha İstanbul’da şampiyonluk kupasını havaya kaldırdı. Mücadelenin hakemi Fransız Stéphanie Frappart, UEFA’nın erkekler kategorisindeki maçlarında üst düzey bir finalde düdük çalan ilk kadın hakem oldu.
Son şampiyon Manchester City
Atatürk Olimpiyat Stadı, 2023’te bir kez daha UEFA Şampiyonlar Ligi finalinin ev sahibiydi. Takımlardan biri dönemin flaş ekibi, Türk asıllı Alman oyuncu İlkay Gündoğan’ın yer aldığı İngiliz Manchester City idi. Diğeri ise milli futbolcumuz Hakan Çalhanoğlu’nun formasını giydiği İtalyan temsilcisi Inter’di. Futbol kalitesinin vasatın altında kaldığı karşılaşmada sevinen, Pep Guardiola’nın çalıştırdığı Manchester City oldu. 72 bini aşkın seyircinin izlediği maçı 1-0 kazanan İngiliz ekibi tarihinde ilk kez Şampiyonlar Ligi’nde mutlu sona ulaştı.
Görüldüğü üzere İstanbul’un hayli renkli bir final geçmişi var. Bakalım 20 Mayıs’ta bunlara nasıl bir hikaye eklenecek.